27 Aralık 2024 tarihli ve 32765 sayılı Su Verimliliği Yönetmeliği'nin getirdiği yükümlülükler doğrultusunda; su tüketiminin azaltılması ve verimliliğin artırılması için kurumsal bir yapı kuruldu.
Mevcut durum analizi yapılan belediye birimi
Tamamlanan perlatör uygulama oranı
Mavi Belge kapsamındaki hizmet binası
Su verimliliği eğitimi alan personel (Aralık 2025)
Su, yaşamın devamlılığı için vazgeçilmez bir doğal kaynak olmakla birlikte; iklim değişikliği, nüfus artışı ve kentleşme baskısı nedeniyle giderek daha sınırlı ve stratejik bir kaynak haline gelmektedir. Küresel ölçekte artan su talebi ve azalan su arzı, suyun yalnızca teminini değil, aynı zamanda verimli kullanımı ve sürdürülebilir yönetimini zorunlu kılmaktadır.
Su verimliliği; mevcut su kaynaklarının kalitesini ve miktarını korumayı temel almaktadır. Bu yaklaşım, yalnızca teknik çözümlerle sınırlı olmayıp; yönetişim, veri yönetimi, davranış değişikliği ve politika geliştirme süreçlerini de kapsayan bütüncül bir sistemi ifade etmektedir.
İklim değişikliğinin etkisiyle ortaya çıkan su kıtlığı, azalan yağış rejimleri ve su kaynaklarındaki gerileme, Türkiye’yi su stresi altındaki ülkeler arasında konumlandırmaktadır. Bu durum, karasal iklim özelliklerinin hâkim olduğu Eskişehir için daha da kritik bir risk oluşturmaktadır. Özellikle yeraltı su kaynakları üzerindeki artan baskı ve yağış miktarındaki azalma, kent özelinde su yönetimine yönelik önlemlerin ivedilikle hayata geçirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede, ülke genelinde yürürlüğe konulan politika ve uygulamalar Tepebaşı özelinde de hızla uygulanmaktadır.
Tepebaşı İlçesinde su yönetimi; yerel yönetimler, ilgili kamu kurumları ve İl Su Kurulu koordinasyonunda yürütülmekte olup, özellikle belediyeler tarafından geliştirilen uygulamalar ile su tasarrufu ve verimlilik odaklı politikalar hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda kamu binalarında su verimliliği sistemlerinin kurulması, yağmur suyu hasadı uygulamalarının yaygınlaştırılması, su tüketim verilerinin izlenmesi ve raporlanması ile eğitim ve farkındalık çalışmalarının artırılması öncelikli uygulama alanları olarak öne çıkmaktadır. Tepebaşı Belediyesi’nde yürütülen çalışmalar, sürdürülebilir su yönetimi açısından önemli bir yerel uygulama örneği oluşturmaktadır.
Eskişehir Tepebaşı Belediyesi, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskısını azaltmak ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak amacıyla su verimliliğini kurumsal bir öncelik olarak ele almaktadır. Bu kapsamda yürütülen çalışmalar, özellikle 27 Aralık 2024 tarihli ve 32765 sayılı Su Verimliliği Yönetmeliği ile getirilen yükümlülükler doğrultusunda şekillendirilmekte olup, su tüketiminin azaltılması ve verimliliğin artırılması hedeflenmektedir.
Su verimliliği çalışmalarının sürdürülebilirliği, yalnızca teknik uygulamalarla değil, aynı zamanda güçlü bir kurumsal yapı ile mümkündür. Bu doğrultuda, belediye bünyesinde su yönetimine ilişkin görev, yetki ve sorumluluklar yeniden tanımlanmış ve tüm dış birimlerde sorumlu personeller görevlendirilmiş ve belediyeye bağlı yaklaşık 100 birimde kapsamlı mevcut durum analizleri gerçekleştirilmiş; su tüketim alışkanlıkları, teknik altyapı ve tasarruf potansiyelleri detaylı şekilde değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına bağlı olarak, su tüketimini doğrudan azaltmaya yönelik teknik uygulamalar planlanmış ve kademeli olarak hayata geçirilmiştir. Oluşturulan bu yapı ile su yönetimi süreçleri merkezi bir koordinasyon altında yürütülmekte; sahadaki uygulamaların düzenli takibi sağlanmaktadır. Birimlerden elde edilen su tüketim verileri 3 aylık periyotlarla sistematik olarak toplanmakta ve analiz edilmektedir.
Gerçekleştirilen en temel uygulamalardan biri olan perlatör çalışması, tüm birimlerde yaygınlaştırılmış olup uygulamaların %80’i tamamlanmıştır. Perlatör uygulaması ile su debisinin kontrol altına alınması, gereksiz tüketimin önlenmesi ve kullanıcı davranışlarından bağımsız bir tasarruf mekanizması oluşturulması hedeflenmektedir.
Ayrıca, su tüketimlerinin ölçülebilir ve yönetilebilir hale getirilmesi amacıyla izleme sistemlerinin ilk denetimi tamamlanmıştır. Bu yaklaşım, su yönetiminde veri temelli karar alma süreçlerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Tepebaşı Belediyesi, su yönetimini yalnızca operasyonel bir faaliyet olarak değil, bütüncül bir sistem dönüşümü olarak ele almakta ve bu doğrultuda Su Verimliliği Belgesi (Mavi Belge) süreçlerini stratejik bir araç olarak kullanmaktadır.
27 Aralık 2024 tarihli Su Verimliliği Yönetmeliği ile kamu kurumlarına getirilen yükümlülükler doğrultusunda, belediye bünyesinde Su Verimliliği Sistemi kurulmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Bu süreç; veri toplama, analiz, planlama, uygulama ve izleme aşamalarını kapsayan çok boyutlu bir yapı olarak kurgulanmıştır.
Yönetmelik yükümlerine dahil belediyeye ait 3 hizmet binası özelinde yürütülen çalışmalar kapsamında, öncelikle mevcut durum analizleri gerçekleştirilmiş; su tüketim bileşenleri detaylı şekilde incelenmiş ve verimlilik potansiyelleri ortaya konulmuştur. Bu analizler doğrultusunda, her bina için özel olarak tasarlanan eylem planları hazırlanmıştır.
Süreçte, yönetmeliğin öngördüğü şekilde çok disiplinli Su Verimliliği Ekipleri oluşturulmuş ve uygulamaların kurumsal bir yapı altında yürütülmesi sağlanmaktadır. Bu ekipler, yalnızca uygulamaları hayata geçirmekle kalmayıp aynı zamanda izleme, raporlama ve sürekli iyileştirme süreçlerinden de sorumlu olacak şekilde yapılandırılmıştır.
Ayrıca, İl Su Kurulu kararları doğrultusunda, belediye sınırları içerisinde Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında yağmur suyu toplama sistemi kurma yükümlülüğü bulunan yapılarda denetimler gerçekleştirilmekte; sistemlerin onaylı projelerine ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu kontrol edilmektedir.
Sonuç olarak, Mavi Belge süreci;
Artan su talebi ve iklim değişikliğinin etkileri, alternatif su kaynaklarının kullanımını zorunlu hale getirmektedir. Bu doğrultuda, belediye bünyesinde yağmur suyu hasadı sistemlerinin kurulması ve etkin kullanımı öncelikli çalışma alanlarından biri olarak ele alınmaktadır.
Ana hizmet binasında kurulu bulunan 7,5 ton kapasiteli yağmur suyu toplama sistemi, bu yaklaşımın somut bir örneğini oluşturmaktadır. Sistem sayesinde yağış sularının yeniden kullanımı sağlanarak şebeke suyu üzerindeki yük azaltılmakta ve su kaynaklarının korunmasına katkı sunulmaktadır.
LEED GOLD sertifikalı Mustafa Kemal Atatürk Su Sporları Merkezi’nde çatı yüzeylerinden toplanan yağmur suyu depolanarak peyzaj alanlarının sulanmasında kullanılmaktadır. Bu uygulama sayesinde şebeke suyu tüketiminin azaltılması ve yağmur suyunun yeniden değerlendirilmesi sağlanmaktadır.
Bu çalışmalar, su verimliliği yaklaşımının yalnızca kurumsal düzeyde değil, kentsel ölçekte yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir.
Su verimliliği çalışmalarının kalıcılığı yalnızca teknik çözümlerle değil, aynı zamanda davranış değişikliği ile mümkündür. Bu doğrultuda, belediye bünyesinde yürütülen eğitim ve farkındalık faaliyetleri, su yönetimi politikalarının ayrılmaz bir parçası olarak ele alınmaktadır.
Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında sürdürülen çalışmalar çerçevesinde, Su verimliliği ve Farkındalığı eğitimleri devam etmektedir. 2026 yılı Şubat ayı itibarıyla belediyemizde görev yapan 129 personel bu eğitimlerden faydalanmıştır.
Eğitim programları; su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, iklim değişikliği ile su yönetimi arasındaki ilişki, kurumsal su verimliliği uygulamaları, bireysel tasarruf yöntemleri ile teknolojik ve bilimsel yenilikler gibi çeşitli başlıkları kapsamaktadır.
Toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla Dünya Su Günü kapsamında etkinlikler düzenlenmekte, ayrıca okullarda eğitim programları gerçekleştirilmektedir.
Bunun yanı sıra, Sürdürülebilirlik Merkezi koordinatörlüğünde yürütülen “Yerelden Küresele Sürdürülebilirlik: İlçelerde Kapasite Geliştirme Çalışması” kapsamında ilçe belediyelerine yönelik Kaynak Yönetimi eğitimleri de verilmektedir.