Merkezin kuruluş sürecinde üniversiteler, kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum temsilcilerinin yer aldığı odak grup çalışmaları; yönetim modelini, çalışma alanlarını ve önceliklerini birlikte şekillendirdi.
Tepebaşı Belediyesi Sürdürülebilirlik Merkezi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin yerel düzeyde uygulanmasını desteklemek amacıyla 2018 yılında kurulmuştur. Merkez; belediyenin sürdürülebilirlik politikalarını geliştiren, koordine eden ve yaygınlaştıran bir çalışma birimi olarak faaliyet göstermektedir.
Proje geliştirme, kapasite artırımı, eğitim ve farkındalık çalışmaları, araştırma faaliyetleri ve paydaş iş birlikleri gibi alanlarda çalışan Merkez; belediye birimleri, vatandaşlar, akademi ve sivil toplum arasında iş birliğini güçlendiren bir koordinasyon yapısı sunar.
İklim değişikliği, doğal kaynakların azalması ve toplumsal eşitsizlikler; kentlerin geleceğini doğrudan etkileyen risk alanları arasında yer alıyor. Bu süreç, yerel yönetimlerin hizmet sunan kurum olmanın ötesine geçerek çözüm odaklı yapılar geliştirmesini gerekli kılıyor.
Tepebaşı Belediyesi, sürdürülebilirliği yalnızca çevresel bir sorumluluk değil; kent yönetiminin temel bir unsuru olarak ele alır ve sürdürülebilir yaşam kültürünü yaygınlaştırmayı amaçlar.
İnsan ve çevre odaklı belediyecilik anlayışı doğrultusunda; sürdürülebilirlik, proje bazlı çalışmaların ötesinde belediyenin planlama, uygulama ve karar alma süreçlerine entegre edilen bir yönetim anlayışı olarak değerlendirilir.
Çok paydaşlı ve katılımcı bu süreçte veri temelli yaklaşım, ortak akıl ve uzun vadeli etki odağı ön planda tutulmaktadır.
Belediyenin sürdürülebilirlik yaklaşımı, Birleşmiş Milletler'in 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı ile ilişkilendirilerek geliştirilmektedir. Politikalar aşağıdaki çerçevelerle uyumlu şekilde şekillenir:
Sürdürülebilirlik Merkezi, İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren bir koordinasyon ve geliştirme birimidir. Yönetim modeli; katılımcılık, disiplinler arası iş birliği, veri temelli yaklaşım ve ortak akıl ilkeleri doğrultusunda şekillenmiştir.
İşleyişte proje bazlı çalışma modeli, kurumlar arası iş birliği, veri ve analiz odaklı karar alma süreçleri ile sürdürülebilirlik odaklı kapasite geliştirme çalışmaları ön planda tutulur.
Merkezin faaliyetleri, gerçekleştirilen odak grup çalışmaları ve ihtiyaç analizleri doğrultusunda beş başlık altında yürütülür:
Politika geliştirme, stratejik planlama ve raporlama süreçleri.
Çocuklardan belediye çalışanlarına farkındalık ve kapasite geliştirme.
Sürdürülebilirlik göstergeleri, etki analizi, karbon ayak izi.
Proje planlama, koordinasyon ve uygulama süreçleri.
Vatandaş, üniversite ve STK iş birlikleriyle katılımcılık.
Merkez; üniversiteler ve araştırma kurumlarıyla akademik iş birlikleri, kamu kurumlarıyla koordinasyon, özel sektörle sürdürülebilirlik odaklı uygulamalar ve sivil toplum kuruluşlarıyla farkındalık çalışmaları yürütür. Gençlik grupları, mahalle yapıları ve yerel topluluklarla katılımcı süreçler de bu iş birliği ağının bir parçasıdır.
Kurumsal dönüşümden gençlik eğitimlerine, işletme sertifikasyonundan bölgesel kapasite geliştirmeye kadar; her program farklı bir paydaş grubunu sürdürülebilirlik pratiğine dahil eder.
Belediye birimlerinde sorumlular belirlenmiş, mevcut durum analizleri yapılmıştır. Kapsamında SKA yerelleştirme eğitimleri, kurum içi küresel amaçlar atölyeleri, sürdürülebilirlik iletişimi eğitimleri ve birimler arası koordinasyonu güçlendiren kapasite geliştirme çalışmaları yer alır.
İlk uygulama alanı yüksek kaynak tüketimi nedeniyle turizm sektörü oldu. Çevre yönetimi, satın alma-pazarlama, kurumsal kapasite ve sosyal sorumluluk başlıklarında 300 katılımcıya ulaşıldı; değerlendirme sonucunda farklı seviyelerde Küreselİz Sertifikaları verildi. Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kapsayıcılık da programın kapsamındadır.
Alpu, Beylikova, Çifteler, Mahmudiye, Mihalıççık, Seyitgazi ve Sivrihisar belediyelerinden 171 personelin katıldığı programda; SKA, kurumsal sürdürülebilirlik yönetimi, atık yönetimi, enerji ve su verimliliği ile doğa temelli çözümler ele alındı. Her belediye kendi mikro proje taslağını geliştirdi.
Gönüllü öğrenciler için çok aşamalı eğitmen eğitimleri yürütülür; katılımcılar küresel sorunları yerel ölçekte değerlendirip çözüm önerileri ve proje fikirleri geliştirir, ardından farklı topluluklara bu bilgiyi aktarabilecek beceriler kazanır.
Katılımcılarla çevresel, sosyal ve ekonomik sorun alanları birlikte değerlendirilir; ekip çalışmasıyla sürdürülebilir yaşam ve kentleşme konusunda uygulanabilir fikirler geliştirilir.
Üniversite ve özel sektör iş birlikleriyle yürütülür; sürdürülebilir mutfak yaklaşımı, gıda israfı, atık yönetimi ve yeşil mutfak uygulamaları ele alınır. Katılımcılar uygulamalı bölümde gıda atığını azaltma yöntemlerini deneyimler.
Üniversite iş birlikleriyle yürütülür; sergi ve sunum çalışmaları, video-röportaj uygulamaları, karbon ayak izi ölçümü ve sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirme çalışmalarını kapsar.
Temiz enerji, sürdürülebilir şehirler, sağlık, eğitim, sorumlu üretim-tüketim ve iklim değişikliği gibi konular farklı disiplinlerden uzmanların katkısıyla erişilebilir bir dille ele alınır.
KÇocuklar, gençler, kadınlar ve meslek gruplarına yönelik eğitim, atölye, kamp ve forumlarla enerji verimliliği, iklim değişikliği, sürdürülebilir şehirler ve toplumsal katılım konularında bilgi paylaşımı desteklenir.
Program sonunda belediyenin emisyon azaltım hedeflerini izleme, iklim politikalarını planlama ve sürdürülebilir enerji yönetimi kapasitesi önemli ölçüde güçlendirilmiştir.
BEBKA Teknik Destek
2020
İklim
BEBKA
Tamamlandı
Tepebaşı Belediyesi'nin iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir enerji yönetimi alanındaki kurumsal kapasitesini güçlendirmek.
200 genç, 5 şehir, tek bir hedef: sürdürülebilir kentler için yeni bir gençlik sesi.
Erasmus+ (KA3)
2020–2021
Uluslararası
5 Şehir Konsorsiyumu
Tamamlandı
Gençlerin sürdürülebilir şehir politikalarına katılımını güçlendirmek ve kalıcı bir gençlik yönetişim mekanizması kurmak.
Avrupa'nın şehirleriyle aynı masada: iyi uygulamalar Tepebaşı'na taşındı.
EURegions Week
2021
Uluslararası
AB Kurumları
Tamamlandı
Türkiye–AB şehir eşleştirme programı kapsamında Avrupa'daki iyi uygulama örneklerini incelemek ve yeni iş birlikleri geliştirmek.
AHK Türkiye'de birincilik: Treptow-Köpenick ile kurulan ortaklık bir manifestoya dönüştü.
Türk-Alman Belediyeleri
2021–2022
Uluslararası
Treptow-Köpenick Belediyesi
Tamamlandı
Kardeş şehir Treptow-Köpenick ile etkin ve sürdürülebilir topluluklar için ortaklık kurmak.
Sürdürülebilirlik artık ölçülüyor: kurumsal raporlama kapasitesi güçleniyor.
BEBKA Teknik Destek
2024
Kurumsal Sürdürülebilirlik
BEBKA
Devam Ediyor
Belediyenin sürdürülebilirlik raporlama ve kurumsal yönetişim kapasitesini geliştirmek.
Su, Tepebaşı'nın yeni önceliği: verimlilikten Mavi Belge'ye bütüncül bir dönüşüm.
Su Verimliliği Yönetmeliği
2024
Su
İl Su Kurulu
Devam Ediyor
Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında kurumsal su yönetimini veri temelli, izlenebilir bir sisteme kavuşturmak.
Merkez; sürdürülebilirlik yönetimi, iklim değişikliği, enerji verimliliği, kaynak yönetimi ve proje uygulamaları gibi alanlarda raporlar, teknik dokümanlar ve yayınlar hazırlıyor. Bu çıktılar; belediye birimleri, paydaş kurumlar, araştırmacılar ve diğer yerel yönetimler için rehber niteliği taşıyor.
M25-27 Eylül 2015'te BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi'nde 193 ülkenin imzasıyla kabul edilen 2030 Gündemi; yoksulluğun ortadan kaldırılmasını sürdürülebilir kalkınmanın ayrılmaz bir parçası sayar ve iklim mücadelesini ekonomik-sosyal kalkınmayla aynı düzlemde ele alır. Merkezin tüm program ve projeleri bu 17 amaçla ilişkilendirilerek yürütülür.
1999'dan bugüne, Tepebaşı; uluslararası taahhütlerden akademik ağlara uzanan sekiz temel iş birliğiyle sürdürülebilirlik çalışmalarını küresel bilgi birikimiyle besliyor.
CO₂ azaltım hedefi %23'ten %40'a yükseltildi; SECAP hazırlandı.
86 ülkeden yerel yönetimle iklim odaklı sürdürülebilir gelecek ağı.
24 belediye ile Paris Anlaşması'nın 1,5°C hedefine taahhüt.
21 belediyeyle SKA'ları yerelleştirme amaçlı kurulan ağ.
Çevre eğitimlerinde kaynak iş birliği; Dünya Saati uygulaması 2010'dan beri sürüyor.
Erozyonla mücadele ve doğal varlıkların korunması odaklı içerik iş birliği.
AB hibelerine erişim ve sürdürülebilir ortaklık fırsatları ağı.
Okul öncesi ve ilk-ortaokullarda çevre bilinci için en köklü iş birliği.
